Πώς να συμμετέχετε σε δημόσιους διαγωνισμούς στην Ελλάδα

Η Ελλάδα με μια ματιά


Νομοθεσία	Ν. 4412/2016 (ενσωμάτωση των Οδηγιών 2014/24/ΕΕ και 2014/25/ΕΕ), όπως αναμορφώθηκε με τον ν. 5218/2025
Ηλεκτρονικοί διαγωνισμοί	ΕΣΗΔΗΣ (Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων), υποχρεωτικό πάνω από 30.000 €
Μητρώο	ΚΗΜΔΗΣ (Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων), όπου δημοσιεύονται προκηρύξεις, προσκλήσεις για απευθείας ανάθεση και αποφάσεις
Πύλη	Η πύλη «Προμηθεύς» (portal.eprocurement.gov.gr) φιλοξενεί και τα δύο
Αλλοδαποί προσφέροντες	Εταιρείες από την ΕΕ, τον ΕΟΧ, τη GPA και χώρες με συμφωνία με την ΕΕ συμμετέχουν δικαιωματικά· οι υπόλοιπες κατά την κρίση της αναθέτουσας αρχής
Γλώσσα	Ελληνικά ή επίσημη μετάφραση στα ελληνικά
Εγγυήσεις	Συμμετοχής έως 2%· καλής εκτέλεσης 4% (προμήθειες, υπηρεσίες) ή 5% (έργα)
Προσφυγές	Υποχρεωτική προδικαστική προσφυγή στην ΕΑΑΔΗΣΥ και στη συνέχεια στα διοικητικά δικαστήρια

Οι συμβάσεις παραχώρησης διέπονται από χωριστό νόμο (4413/2016) και οι συμβάσεις στους τομείς της άμυνας από τον ν. 3978/2011.

Όρια και διαδικασίες

Αξία (χωρίς ΦΠΑ)	Τι ισχύει
Έως 2.500 €	Αρκεί τιμολόγιο· πάνω από αυτό το ποσό απαιτείται έγγραφη σύμβαση
Έως 30.000 €	Επιτρέπεται απευθείας ανάθεση, ύστερα από πρόσκληση που δημοσιεύεται στο ΚΗΜΔΗΣ τουλάχιστον 5 ημέρες πριν από την απόφαση ανάθεσης
Από 30.000 € έως το ενωσιακό όριο	Ανοικτή διαδικασία κάτω των ορίων μέσω ΕΣΗΔΗΣ, με τουλάχιστον 15 ημέρες για την υποβολή προσφορών (10 αν τεκμηριώνεται επείγον)
Πάνω από το ενωσιακό όριο	Ενωσιακή διαδικασία, με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ (TED) και στο ΚΗΜΔΗΣ· τουλάχιστον 35 ημέρες για ανοικτή διαδικασία

Το όριο της απευθείας ανάθεσης αυξάνεται στα 60.000 € για κοινωνικές και άλλες ειδικές υπηρεσίες, καθώς και για ορισμένα έργα διαλειτουργικότητας ΤΠΕ της κεντρικής διοίκησης.
Η απευθείας ανάθεση πρέπει να δημοσιεύεται στο ΚΗΜΔΗΣ, διαφορετικά η σύμβαση είναι άκυρη.

Ενωσιακά όρια για το 2026–2027:

Είδος σύμβασης	Όριο
Έργα και συμβάσεις παραχώρησης	5.404.000 €
Προμήθειες και υπηρεσίες, κεντρική διοίκηση	140.000 €
Προμήθειες και υπηρεσίες, λοιπές αναθέτουσες αρχές	216.000 €
Αναθέτοντες φορείς (τομείς κοινής ωφέλειας), προμήθειες και υπηρεσίες	432.000 €

Οι διαθέσιμες διαδικασίες είναι όσες προβλέπουν οι οδηγίες:

ανοικτή, κλειστή και ανταγωνιστική διαδικασία με διαπραγμάτευση·
ανταγωνιστικός διάλογος και σύμπραξη καινοτομίας·
συμφωνίες-πλαίσιο και δυναμικά συστήματα αγορών·
ηλεκτρονικοί κατάλογοι και ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί στο ΕΣΗΔΗΣ.

Ποιος μπορεί να υποβάλει προσφορά

Δικαιωματικά: οι οικονομικοί φορείς που είναι εγκατεστημένοι στην ΕΕ, στον ΕΟΧ, στα συμβαλλόμενα μέρη της GPA του ΠΟΕ (για τις συμβάσεις που καλύπτει ο πίνακας ανάληψης υποχρεώσεων της ΕΕ στη GPA) και σε χώρες με συμφωνία με την ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις. Στο πλαίσιο αυτής της κάλυψης τυγχάνουν μεταχείρισης όχι λιγότερο ευνοϊκής από εκείνη των οικονομικών φορέων της ΕΕ.
Λοιπές τρίτες χώρες (για τις περισσότερες συμβάσεις, για παράδειγμα η Κίνα, η Τουρκία, η Βραζιλία ή η Ινδία) δεν έχουν κανένα δικαίωμα που να μπορεί να επιβληθεί για ίση πρόσβαση. Μετά την απόφαση Kolin του Δικαστηρίου της ΕΕ (2024), η αναθέτουσα αρχή αποφασίζει κατά περίπτωση αν θα τις δεχθεί και μπορεί να τις αντιμετωπίσει διαφορετικά.
Ρωσία: οι κυρώσεις της ΕΕ απαγορεύουν την ανάθεση ή τη συνέχιση συμβάσεων με Ρώσους υπηκόους, με νομικά πρόσωπα εγκατεστημένα στη Ρωσία και με εταιρείες που ανήκουν σε αυτούς σε ποσοστό άνω του 50%. Αυτό καλύπτει και υπεργολάβους ή προμηθευτές που αντιστοιχούν σε περισσότερο από 10% της σύμβασης.
Κίνα, ιατροτεχνολογικά προϊόντα: βάσει του Μέσου Διεθνών Δημόσιων Συμβάσεων (IPI) της ΕΕ, οι οικονομικοί φορείς κινεζικής προέλευσης αποκλείονται από διαγωνισμούς για ιατροτεχνολογικά προϊόντα άνω των 5 εκατ. € (από τον Ιούνιο του 2025, για 5 έτη). Ο ανάδοχος δεν μπορεί να αναθέσει σε κινεζικούς φορείς υπεργολαβία άνω του 50% ούτε να προμηθεύσει περισσότερο από 50% προϊόντα κινεζικής προέλευσης.
Μια ελληνική θυγατρική αλλοδαπού ομίλου θεωρείται ελληνικός οικονομικός φορέας. Εξακολουθεί όμως να υπόκειται στην ενωσιακή υποχρέωση γνωστοποίησης αλλοδαπών επιδοτήσεων για διαγωνισμούς αξίας 250 εκατ. € ή περισσότερο.

Εγγραφή στο ΕΣΗΔΗΣ χωρίς ελληνικό ΑΦΜ

Δεν χρειάζεστε ελληνικό ΑΦΜ για να εγγραφείτε:

Είστε	Πώς εγγράφεστε
Κάτοχος ελληνικού ΑΦΜ	Συνδέεστε με τους κωδικούς TAXISnet
Εταιρεία της ΕΕ χωρίς ΑΦΜ	Ηλεκτρονική φόρμα με τον αριθμό ΦΠΑ σας, ο οποίος ελέγχεται μέσω του VIES
Κάτοχος ηλεκτρονικής ταυτότητας eIDAS	Εγγράφεστε με την εθνική σας ηλεκτρονική ταυτότητα μέσω eIDAS
Οποιαδήποτε άλλη εταιρεία (για παράδειγμα εκτός ΕΕ)	Υποβάλλετε αίτηση στον διαχειριστή του ΕΣΗΔΗΣ με ψηφιακά υπογεγραμμένη δήλωση στα ελληνικά ή στα αγγλικά ή με πιστοποιητικό εμπορικού μητρώου μεταφρασμένο στα ελληνικά ή στα αγγλικά

Κατά κανόνα θα χρειαστείτε ελληνικό φορολογικό μητρώο στο στάδιο της σύμβασης και της πληρωμής.

Η υποβολή προσφοράς βήμα προς βήμα

Βρείτε την προκήρυξη στο ΚΗΜΔΗΣ ή στο ΕΣΗΔΗΣ (και στο TED πάνω από τα ενωσιακά όρια). Η προθεσμία για την προσβολή της ίδιας της προκήρυξης τρέχει από τη δημοσίευσή της στο ΚΗΜΔΗΣ.
Συμπληρώστε το ΕΕΕΣ, το Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Σύμβασης, ως υπεύθυνη δήλωσή σας. Από τον Οκτώβριο του 2025, τα αποδεικτικά στα οποία στηρίζεστε τεκμαίρονται έγκυρα κατά την ημερομηνία υπογραφής του ΕΕΕΣ.
Μεταφράστε. Οι προσφορές υποβάλλονται στα ελληνικά ή με επίσημη μετάφραση στα ελληνικά. Τα έγγραφα της σύμβασης μπορεί να επιτρέπουν τεχνικά φυλλάδια σε άλλη γλώσσα. Τα αλλοδαπά δημόσια έγγραφα χρειάζονται επισημείωση της Χάγης (apostille)· τα ηλεκτρονικά γίνονται δεκτά με ηλεκτρονική επισημείωση (e-apostille).
Υπογράψτε ηλεκτρονικά με τουλάχιστον προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή που υποστηρίζεται από εγκεκριμένο πιστοποιητικό (eIDAS). Γίνεται δεκτή εγκεκριμένη υπογραφή από οποιονδήποτε πάροχο υπηρεσιών εμπιστοσύνης της ΕΕ. Αν είστε προσφέρων εκτός ΕΕ και δεν υπάρχει τέτοιο σύστημα στη χώρα σας, αναζητήστε στη διακήρυξη εναλλακτική λύση.
Ανεβάστε την προσφορά στο ΕΣΗΔΗΣ σε χωριστούς υποφακέλους: δικαιολογητικά συμμετοχής και τεχνική προσφορά, και στη συνέχεια οικονομική προσφορά. Από τον Οκτώβριο του 2025, στις προμήθειες και τις υπηρεσίες οι προσφορές μπορούν να δίνονται με τιμές μονάδας ή με ποσοστό έκπτωσης.
Καταθέστε την εγγυητική επιστολή συμμετοχής. Αν είναι έντυπη, το πρωτότυπο πρέπει να φτάσει πριν από την αποσφράγιση των προσφορών, διαφορετικά η προσφορά απορρίπτεται.
Αν αναδειχθείτε προσωρινός ανάδοχος, υποβάλετε τα δικαιολογητικά κατακύρωσης: απόσπασμα ποινικού μητρώου, φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα και παρόμοια.
Υπογράψτε τη σύμβαση μετά την περίοδο αναμονής (standstill) και καταθέστε την εγγυητική επιστολή καλής εκτέλεσης.

Κάθε έγγραφο, βήμα προς βήμα. Ποιος εκδίδει κάθε πιστοποιητικό, ποιος μπορεί να το εκδώσει για εσάς, πόσο κοστίζει και πόσο καιρό ισχύει: Όλα τα βήματα για να υποβάλετε προσφορά στην Ελλάδα.

Εγγυήσεις και πληρωμή

Εγγυητική επιστολή συμμετοχής:
- σταθερό ποσό σε ευρώ έως 2% της εκτιμώμενης αξίας·
- ισχύς τουλάχιστον 30 ημέρες μετά τη λήξη της ισχύος της προσφοράς·
- μπορεί να μη ζητηθεί για συμφωνίες-πλαίσιο, δυναμικά συστήματα αγορών και απευθείας αναθέσεις.
Εγγυητική επιστολή καλής εκτέλεσης: 4% για προμήθειες και υπηρεσίες, 5% για έργα και μελέτες, επί της αξίας της σύμβασης χωρίς τα δικαιώματα προαίρεσης.
Οι προκαταβολές απαιτούν εγγύηση ίσου ποσού. Η εγγύηση καλής λειτουργίας μπορεί να φτάσει έως 5%.
Ποιοι μπορούν να εκδίδουν εγγυήσεις:
- τράπεζες, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ή ασφαλιστικές επιχειρήσεις που λειτουργούν στην ΕΕ, στον ΕΟΧ ή σε κράτος της GPA·
- το Ταμείο Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΤΜΕΔΕ)·
- γραμμάτιο σύστασης παρακαταθήκης από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.
Πληρωμή για προμήθειες και υπηρεσίες: εκτός αν η σύμβαση ορίζει διαφορετικά, είτε 100% μετά την οριστική παραλαβή είτε έντοκη προκαταβολή έως 50% έναντι εγγυητικής επιστολής, με το υπόλοιπο μετά την παραλαβή. Οι κανόνες της ΕΕ για τις καθυστερήσεις πληρωμών υποχρεώνουν τις δημόσιες αρχές να πληρώνουν εντός 30 ημερών (60 για τους δημόσιους φορείς υγείας).
Κράτηση υπέρ ΕΣΗΔΗΣ: παρακρατείται 0,02% από κάθε πληρωμή για τις συμβάσεις που εμπίπτουν στο πεδίο του.

Πώς αξιολογούνται οι προσφορές

Πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά: μόνο βάσει τιμής, βάσει κόστους (συμπεριλαμβανομένης της κοστολόγησης κύκλου ζωής) ή βάσει της βέλτιστης σχέσης ποιότητας-τιμής.
Οι ασυνήθιστα χαμηλές προσφορές πρέπει να αιτιολογούνται. Στα έργα και στις τεχνικές μελέτες, μια προσφορά τεκμαίρεται ασυνήθιστα χαμηλή αν η έκπτωσή της υπερβαίνει τη μέση έκπτωση κατά περισσότερες από 10 ποσοστιαίες μονάδες.
Καμία προτίμηση υπέρ ελληνικών εταιρειών: ισχύει η αρχή της μη διάκρισης της ΕΕ. Οι εξαιρέσεις προέρχονται από το ενωσιακό δίκαιο: το Μέσο Διεθνών Δημόσιων Συμβάσεων, τις κυρώσεις και τη διακριτική ευχέρεια απέναντι σε τρίτες χώρες που δεν καλύπτονται.
ΜμΕ:
- οι συμβάσεις υποδιαιρούνται σε τμήματα όπου είναι δυνατό·
- μπορείτε να στηριχθείτε στις ικανότητες άλλων εταιρειών ή να υποβάλετε προσφορά ως ένωση οικονομικών φορέων·
- για συμβάσεις από 2.500 € έως 30.000 €, οι δυνητικοί λόγοι αποκλεισμού δεν εφαρμόζονται (ν. 5218/2025)·
- οι ποινικές ρήτρες έως 2% που καταβλήθηκαν κατά την εκτέλεση μιας σύμβασης δεν μετρούν πλέον εις βάρος σας.

Προσβολή μιας απόφασης

Η προδικαστική προσφυγή στην ΕΑΑΔΗΣΥ (Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων) είναι υποχρεωτική πριν από την προσφυγή στα δικαστήρια.
- Προθεσμία: 10 ημέρες από την ηλεκτρονική κοινοποίηση (15 αν η κοινοποίηση έγινε με άλλο τρόπο). Κατά της προκήρυξης, 15 ημέρες από τη δημοσίευσή της στο ΚΗΜΔΗΣ.
- Αναστολή σύναψης: όσο τρέχει η προθεσμία και εκκρεμεί η προσφυγή, η σύμβαση δεν μπορεί να υπογραφεί, επί ποινή ακυρότητας, εκτός αν η ΕΑΑΔΗΣΥ ορίσει διαφορετικά.
- Παράβολο: 0,5% της εκτιμώμενης αξίας, από 600 € έως 15.000 €, το οποίο επιστρέφεται αν δικαιωθείτε ή αν η αναθέτουσα αρχή ανακαλέσει την πράξη της.
- Χρόνος απόφασης: η ΕΑΑΔΗΣΥ πρέπει να αποφασίσει εντός 60 ημερών από την άσκηση της προσφυγής, διαφορετικά η προσφυγή θεωρείται ότι απορρίφθηκε.
Δικαστήριο: ενιαία αίτηση αναστολής και ακύρωσης, εντός 10 ημερών από την απόφαση της ΕΑΑΔΗΣΥ. Η συζήτηση ορίζεται εντός 60 ημερών. Ο ν. 5218/2025 αύξησε το δικαστικό παράβολο στο 0,5%, από 1.500 € έως 30.000 €. Οι μεγάλες συμβάσεις και οι συμβάσεις παραχώρησης εκδικάζονται από το Συμβούλιο της Επικρατείας.

Τα ένδικα βοηθήματα αφορούν συμβάσεις πάνω από τα όρια της απευθείας ανάθεσης.

Τι άλλαξε το 2025–2026

Ν. 5218/2025 (Ιούλιος 2025· βασικές διατάξεις από την 1η Οκτωβρίου 2025):
- το ΕΣΗΔΗΣ είναι υποχρεωτικό πάνω από 30.000 €·
- τα αποδεικτικά τεκμαίρονται έγκυρα κατά την υπογραφή του ΕΕΕΣ·
- οι μικρότερες συμβάσεις έχουν ελαφρύτερους ελέγχους για τους λόγους αποκλεισμού·
- επιτρέπονται προσφορές με τιμές μονάδας ή με ποσοστό έκπτωσης·
- η προθεσμία προσφυγής κατά των προκηρύξεων τρέχει από τη δημοσίευση στο ΚΗΜΔΗΣ·
- τα δικαστικά παράβολα αυξήθηκαν·
- το προσωπικό που χειρίζεται τις δημόσιες συμβάσεις χρειάζεται πλέον πιστοποίηση.
Οι κανόνες του ΕΣΗΔΗΣ επικαιροποιήθηκαν τον Οκτώβριο του 2025 και τον Ιούλιο του 2026· οι τρόποι εγγραφής για αλλοδαπές εταιρείες διατηρήθηκαν.
Δεκέμβριος 2025: εγκύκλιος του Υπουργείου Ανάπτυξης καθόρισε τον τρόπο διενέργειας των απευθείας αναθέσεων (πρόσκληση στο ΚΗΜΔΗΣ με διάρκεια τουλάχιστον 5 ημερών).
1η Ιανουαρίου 2026: νέα ενωσιακά όρια.
Σε επίπεδο ΕΕ: το μέτρο για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα κατά της Κίνας (από τον Ιούνιο του 2025) και οι αποφάσεις του Δικαστηρίου της ΕΕ για προσφέροντες από χώρες που δεν καλύπτονται.

Ενεργοί διαγωνισμοί στην Ελλάδα

Δείτε επίσης ποιες χώρες μπορούν να συμμετέχουν σε ποιους δημόσιους διαγωνισμούς.

Ερωτήσεις

Μπορεί μια εταιρεία εκτός ΕΕ να συμμετέχει σε δημόσιους διαγωνισμούς στην Ελλάδα;

Ναι. Οι εταιρείες από την ΕΕ και τον ΕΟΧ, από τα συμβαλλόμενα μέρη της Συμφωνίας του ΠΟΕ για τις Δημόσιες Συμβάσεις (GPA, για τις συμβάσεις που αυτή καλύπτει) και από χώρες που έχουν συμφωνία με την ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις έχουν νόμιμο δικαίωμα συμμετοχής με ίσους όρους. Εταιρείες από άλλες χώρες μπορούν να γίνουν δεκτές κατά την κρίση της αναθέτουσας αρχής, αλλά δεν μπορούν να αξιώσουν ίση μεταχείριση. Προσφέροντες που ανήκουν σε ρωσικά συμφέροντα ή ελέγχονται από αυτά αποκλείονται λόγω των κυρώσεων της ΕΕ.

Χρειάζομαι ελληνικό ΑΦΜ για να εγγραφώ στο ΕΣΗΔΗΣ;

Όχι. Οι εταιρείες της ΕΕ εγγράφονται με τον αριθμό ΦΠΑ τους, ο οποίος ελέγχεται μέσω του VIES, ή με ηλεκτρονική ταυτότητα eIDAS. Οι λοιπές αλλοδαπές εταιρείες αποστέλλουν στον διαχειριστή του ΕΣΗΔΗΣ υπογεγραμμένη δήλωση ή πιστοποιητικό εμπορικού μητρώου, στα ελληνικά ή στα αγγλικά. Όσοι διαθέτουν ελληνικό ΑΦΜ συνδέονται με τους κωδικούς TAXISnet.

Τι υπογραφή χρειάζομαι για να υποβάλω ηλεκτρονική προσφορά σε ελληνικό διαγωνισμό;

Τουλάχιστον προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή που υποστηρίζεται από εγκεκριμένο πιστοποιητικό σύμφωνα με τον κανονισμό eIDAS. Η προσφορά πρέπει να είναι στα ελληνικά ή να συνοδεύεται από επίσημη μετάφραση στα ελληνικά, ενώ τα αλλοδαπά δημόσια έγγραφα χρειάζονται επισημείωση της Χάγης (apostille) ή ηλεκτρονική επισημείωση (e-apostille).

Πότε είναι υποχρεωτικός ο ηλεκτρονικός διαγωνισμός στην Ελλάδα και ποιες είναι οι ελάχιστες προθεσμίες;

Η διενέργεια μέσω ΕΣΗΔΗΣ ισχύει πάνω από 30.000 €. Κάτω από τα ενωσιακά όρια, η ανοικτή διαδικασία δίνει τουλάχιστον 15 ημέρες (10 σε περίπτωση επείγοντος)· πάνω από αυτά, τουλάχιστον 35 ημέρες από την αποστολή της προκήρυξης στην Υπηρεσία Εκδόσεων της ΕΕ. Έως 30.000 €, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να αναθέσουν απευθείας, ύστερα από πρόσκληση στο ΚΗΜΔΗΣ διάρκειας τουλάχιστον 5 ημερών.

Ποιες εγγυήσεις θα χρειαστεί να καταθέσω σε ελληνικό διαγωνισμό;

Εγγυητική επιστολή συμμετοχής έως 2% της εκτιμώμενης αξίας και εγγυητική επιστολή καλής εκτέλεσης 4% για προμήθειες και υπηρεσίες ή 5% για έργα και μελέτες. Οι εγγυήσεις πρέπει να εκδίδονται από τράπεζες ή ασφαλιστικές επιχειρήσεις που λειτουργούν στην ΕΕ, στον ΕΟΧ ή σε κράτος της GPA, ή από το Ταμείο Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΤΜΕΔΕ) ή το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.

Πώς μπορώ να προσβάλω μια απόφαση κατακύρωσης στην Ελλάδα;

Ασκείτε προδικαστική προσφυγή ενώπιον της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) εντός 10 ημερών από την ηλεκτρονική κοινοποίηση ή, αν προσβάλλετε την ίδια την προκήρυξη, εντός 15 ημερών από τη δημοσίευσή της στο ΚΗΜΔΗΣ. Το παράβολο είναι 0,5% της εκτιμώμενης αξίας (από 600 € έως 15.000 €) και επιστρέφεται αν δικαιωθείτε. Η σύμβαση δεν μπορεί να υπογραφεί όσο τρέχει η προθεσμία ή εκκρεμεί η προσφυγή.

Πηγές

Ο οδηγός αυτός εξηγεί τους κανόνες με απλά λόγια· δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Οι κανόνες των δημόσιων συμβάσεων αλλάζουν και κάθε διακήρυξη ορίζει τους δικούς της όρους – αυτή υπερισχύει πάντα.