Inschrijven op overheidsopdrachten in België.

België in een oogopslag

Er bestaat geen aparte gewestelijke regelgeving voor overheidsopdrachten: de federale wet geldt evengoed voor federale, gewestelijke, gemeenschaps- en lokale aanbestedende overheden. Vlaanderen en Wallonië publiceren praktische richtlijnen over de toepassing ervan. De communicatie verloopt in elke fase elektronisch.

Drempels en procedures

Europese drempels vanaf 1 januari 2026:

• Minimale termijnen voor offertes: 35 dagen bij een openbare procedure (30 bij elektronische indiening; 15 na een vooraankondiging of bij dringende noodzakelijkheid). Bij een niet-openbare procedure geldt 30 dagen om een aanvraag tot deelneming in te dienen en daarna 30 dagen voor de offertes.

• Waar aankondigingen verschijnen:

  • boven de Europese drempels: in TED en in het Bulletin;
  • daaronder: alleen in het Bulletin, tenzij het om een opdracht van beperkte waarde of een onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking gaat.

• Kleine percelen. Binnen een opdracht boven de drempel mogen percelen onder € 1 miljoen (werken) of € 80.000 (leveringen, diensten) alleen in België worden bekendgemaakt, tot 20% van het totaal.

• Hervorming in voorbereiding. Een ontwerp van vereenvoudigingswet, goedgekeurd in april 2026, zou:

  • de grens voor opdrachten van beperkte waarde optrekken tot € 75.000;
  • rechtstreekse gunning toestaan tot € 3.000;
  • de handtekeningregel versoepelen;
  • opdrachtnemers van buiten de EER vrijstellen van e-facturatie;
  • de beste prijs-kwaliteitverhouding de standaard maken boven de Europese drempels.

  Het is nog geen wet, dus de grens van € 30.000 blijft gelden.

Wie kan inschrijven

• Rechtsvorm. Een onderneming die volgens het recht van het EU-land waar ze gevestigd is de prestatie mag uitvoeren, mag niet worden geweerd vanwege haar rechtsvorm. Combinaties van ondernemers kunnen niet worden verplicht een bepaalde rechtsvorm aan te nemen om in te schrijven.
• Gedekte en niet-gedekte landen.
  • Gedekt: ondernemingen uit de EU, de EER en landen van de WTO-overeenkomst inzake overheidsopdrachten (GPA) of met een akkoord met de EU krijgen (voor de opdrachten die daaronder vallen) een gelijke behandeling.
  • Niet gedekt: in navolging van het Kolin-arrest van het Hof van Justitie van de EU mogen aanbestedende overheden ondernemingen uit landen zonder akkoord toelaten of uitsluiten, en mogen ze die anders behandelen. Zie hoe ondernemingen van buiten de EU kunnen inschrijven op Europese overheidsopdrachten.
• Ook EU-brede regels zijn van toepassing:
  • Chinese leveranciers zijn uitgesloten van opdrachten voor medische hulpmiddelen boven € 5 miljoen;
  • inschrijvers met grote buitenlandse subsidies moeten die melden bij opdrachten van € 250 miljoen of meer.
• Aannemers van werken hebben een Belgische erkenning nodig in de categorie en klasse die in de aankondiging staan. U kunt zich ook beroepen op een certificaat of een inschrijving op een officiële lijst van erkende aannemers in een ander EU-land, met het bewijs van gelijkwaardigheid. De bedragen van de erkenningsklassen zijn onzeker na een rechterlijke uitspraak van december 2025, dus controleer de aankondiging.

Taal

• De regel. De aankondiging vermeldt de taal of talen waarin offertes mogen worden ingediend, met inachtneming van de Belgische wetgeving op het gebruik van de talen in bestuurszaken. Bestaan de documenten in meerdere talen, dan geldt de taal van uw offerte.
• In de praktijk volgt dat het taalgebied van de aanbestedende overheid:

• Engels wordt in sommige aankondigingen aanvaard, en technische specificaties kunnen bij complexe, gespecialiseerde opdrachten soms in het Engels zijn opgesteld.
• Vertalingen: de aanbestedende overheid kan vertalingen van bijlagen en attesten vragen.

Bewijsstukken, fiscale en sociale situatie

• Het UEA (Uniform Europees Aanbestedingsdocument) is alleen vereist vanaf de Europese drempels, en aanbestedende overheden mogen het daaronder niet vragen.
  • Onder de drempels geldt het indienen van uw offerte als een impliciete verklaring op erewoord dat er geen uitsluitingsgronden van toepassing zijn.
  • Sinds oktober 2025 is het UEA in het e-Procurementplatform geïntegreerd.
• Bewijsstukken die de aanbestedende overheid niet kosteloos uit databanken kan halen, moeten vóór de uiterste indieningsdatum worden ingediend.
• Sociale en fiscale schulden.
  • De regel: een inschrijver wordt uitgesloten als hij meer dan € 3.000 aan sociale bijdragen of belastingen verschuldigd is, tenzij hij een afbetalingsplan heeft dat hij strikt naleeft.
  • De controle: de aanbestedende overheid gebruikt Telemarc, dat alleen Belgische bronnen dekt, of een gelijkwaardige buitenlandse e-dienst.
  • Zonder e-dienst bezorgt u recente attesten van de bevoegde instanties in België of in uw land van herkomst.
  • Eén kans om het recht te zetten: als de schulden boven de drempel liggen, krijgt u eenmalig 5 werkdagen om te bewijzen dat u uw situatie hebt geregulariseerd. U kunt de schuld ook verrekenen met bepaalde schuldvorderingen die u op overheidsinstanties hebt.

Elk document, stap voor stap. Wie elk attest afgeeft, wie het voor u kan regelen, wat het kost en hoelang het geldig blijft: Elke stap om in te schrijven in België.

Registreren en inschrijven, stap voor stap

1. Zoek de aankondiging op publicprocurement.be (het Bulletin) en, voor opdrachten boven de drempel, op TED. Controleer welke talen worden aanvaard.
2. Maak een persoonlijk account aan op het platform, koppel uw onderneming en vul haar ‘visitekaartje’ in (activiteiten, CPV-codes). Vraag bij het platform na hoe buitenlandse vertegenwoordigers zonder Belgische eID inloggen.
3. Download de opdrachtdocumenten (gratis) en stel uw vragen via het platform. Wordt gevraagde informatie niet uiterlijk 6 dagen vóór de uiterste indieningsdatum verstrekt (4 bij een versnelde procedure), dan moet de aanbestedende overheid de termijn verlengen.
4. Bereid uw bewijsstukken voor:
   • het UEA, boven de Europese drempels;
   • buitenlandse fiscale en sociale attesten;
   • voor werken, de erkenning of het bewijs van gelijkwaardigheid.
5. Laad uw offerte en bijlagen op vóór de uiterste indieningsdatum. Laattijdige offertes worden niet aanvaard.
6. Onderteken het indieningsrapport met een gekwalificeerde elektronische handtekening, tenzij de opdrachtdocumenten een andere handtekening toestaan. Eén handtekening dekt de offerte, de bijlagen en het UEA. Elke wijziging of intrekking vereist een nieuw ondertekend rapport, anders is ze nietig.
7. Reageer tijdens de beoordeling:
   • op verzoeken om prijsverantwoording, normaal binnen 12 dagen;
   • op een fiscale of sociale regularisatie, binnen 5 werkdagen.
8. Gunning en wachttermijn. U ontvangt een gemotiveerde gunningsbeslissing. Boven de Europese drempels mag de opdracht 15 dagen lang niet worden gesloten.
9. Na de gunning:
   • stel de eventuele borgtocht binnen 30 dagen;
   • factureer elektronisch via Peppol en het Mercurius-platform, wat verplicht is.

Borgtocht en betaling

• Borgtocht:
  • 5% van de opdrachtwaarde, al kan de aanbestedende overheid die in de opdrachtdocumenten verlagen of er afstand van doen;
  • voor opdrachten onder € 50.000 kan geen borgtocht worden geëist;
  • aanvaarde vormen zijn contanten, openbare fondsen, een collectieve borgtocht, of een waarborg van een gereglementeerde bank of een borgtochtverzekeraar;
  • hij wordt binnen 30 dagen na de sluiting van de opdracht gesteld.
• Betaling (voor aankondigingen vanaf 1 januari 2025):
  • verificatie en betaling moeten binnen één behandelingstermijn van 30 dagen gebeuren;
  • die termijn mag alleen langer zijn als dat uitdrukkelijk is vermeld en gerechtvaardigd, en bedraagt maximaal 60 dagen;
  • verwijlintrest is automatisch verschuldigd, tegen de ECB-rentevoet plus 8 procentpunt, vermeerderd met invorderingskosten;
  • bent u 30 dagen na het verstrijken van de termijn nog niet betaald, dan mag u het werktempo vertragen of de uitvoering schorsen.
• Voorschotten voor kmo’s. Federale en andere overheden moeten een voorschot betalen aan kmo’s die een opdracht winnen: 20% voor micro-ondernemingen, 10% voor kleine en 5% voor middelgrote ondernemingen, behalve bij bepaalde onderhandelingsprocedures.

Hoe offertes worden beoordeeld

• De maatstaf: opdrachten worden gegund aan de economisch meest voordelige offerte. Dat is op basis van alleen de prijs, de kosten (bijvoorbeeld de levenscycluskosten) of de beste prijs-kwaliteitverhouding met kwalitatieve, milieu- of sociale criteria.
• Ongewone prijzen. Aanbestedende overheden moeten de prijzen onderzoeken. Abnormaal lage (of hoge) prijzen leiden tot een vraag om schriftelijke verantwoording binnen 12 dagen.
• De 15%-regel. Bij werken en fraudegevoelige diensten die hoofdzakelijk op prijs worden gegund, met ten minste vier offertes, moet elke offerte die 15% of meer onder het gemiddelde ligt, worden onderzocht.
• Geen nationale of lokale prijsvoorkeur. Inschrijvers en onderaannemers moeten het Europese, nationale en internationale milieu-, sociaal en arbeidsrecht naleven.
• Percelen. Bij opdrachten van € 140.000 of meer moeten aanbestedende overheden een opdeling in percelen overwegen en motiveren waarom ze dat niet doen.

Een beslissing aanvechten

• Wachttermijn: boven de Europese drempels mag de opdracht pas worden gesloten 15 dagen nadat de gemotiveerde gunningsbeslissing is verzonden.
  • Dient u binnen die termijn een vordering tot schorsing in, dan moet de aanbestedende overheid de uitspraak afwachten.
  • Onder de drempels is de wachttermijn verplicht voor werken boven € 2.702.000 (de helft van de Europese drempel voor werken), en anders facultatief.
• Waar u terechtkunt:
  • bij de Raad van State voor administratieve overheden;
  • bij de gewone rechtbanken voor andere aanbestedende entiteiten, zoals overheidsbedrijven;
  • vorderingen tot onverbindendverklaring gaan altijd naar de gewone rechtbanken. België heeft geen gespecialiseerde beroepsinstantie voor overheidsopdrachten.
• Schorsing vereist alleen een ernstig middel, geen bewijs van dringendheid. Bij de Raad van State wordt ze uitsluitend volgens de procedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid gevorderd; bij de gewone rechtbanken in kort geding.
• Termijnen:

• Sancties: alternatieve financiële sancties kunnen oplopen tot 10% van de opdrachtwaarde. De vergoeding voor tergende en roekeloze vorderingen is beperkt tot 5%.

Wat er veranderde in 2025–2026

• 1 januari 2025: één termijn van 30 dagen voor verificatie en betaling.
• 30 juni 2025: de EU sloot Chinese leveranciers uit van opdrachten voor medische hulpmiddelen boven € 5 miljoen.
• 31 oktober 2025: het UEA werd in het e-Procurementplatform geïntegreerd.
• 12 december 2025: de Raad van State heeft naar verluidt de verhoging uit 2024 van de bedragen van de erkenningsklassen voor werken vernietigd, dus controleer de aankondiging.
• 1 januari 2026: nieuwe Europese drempels, en het plafond voor de onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking daalde tot € 140.000. De drempels voor de rechtsbescherming werden afgestemd op € 140.000 / € 432.000.
• 30 april 2026: de regering keurde een ontwerp van vereenvoudigingswet goed (grens van € 75.000 voor opdrachten van beperkte waarde, rechtstreekse gunning tot € 3.000, soepelere handtekeningregels). Het is nog geen wet.

Lopende Belgische overheidsopdrachten

Zie ook hoe ondernemingen van buiten de EU kunnen inschrijven op Europese overheidsopdrachten en hoe u via TED inschrijft op Europese overheidsopdrachten.

Vragen

Bronnen

• Wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten (geconsolideerde versie, Wallex)
• Koninklijk besluit van 18 april 2017 plaatsing overheidsopdrachten in de klassieke sectoren (geconsolideerde versie, Wallex)
• Koninklijk besluit van 14 januari 2013 tot bepaling van de algemene uitvoeringsregels van de overheidsopdrachten (geconsolideerde versie, Wallex)
• Wet van 17 juni 2013 betreffende de motivering, de informatie en de rechtsmiddelen (geconsolideerde versie, Wallex)
• Federaal e-Procurementplatform

Deze gids legt de regels uit in begrijpelijke taal; het is geen juridisch advies. Aanbestedingsregels veranderen en elk aanbestedingsdocument stelt zijn eigen voorwaarden – dat document gaat altijd voor.