Begrippenlijst aanbesteden: UEA, GVA, EMVI en meer (2026)

De regels en de markt

Begrip	Betekenis
Aanbesteden / aanbesteding	Aanbesteden is de manier waarop de overheid inkoopt; een aanbesteding is één concrete opdracht waarop bedrijven kunnen inschrijven.
Aanbestedingswet 2012	De wet die regelt hoe overheden hun opdrachten aanbesteden.
Aanbestedingsbesluit	Het uitvoeringsbesluit bij de wet. Het maakt de twee gidsen hieronder bindend volgens het principe „pas toe of leg uit”.
Gids Proportionaliteit	Begrenst wat een aanbestedende dienst van u mag vragen: een omzeteis van hoogstens 3× de opdrachtwaarde en zekerheden van hoogstens 5%.
ARW 2016	Het Aanbestedingsreglement Werken: de regels voor het aanbesteden van werken onder de Europese drempelwaarden.
Aanbestedende dienst	De overheidsinstantie die de opdracht in de markt zet en de aanbesteding organiseert.
Drempelwaarde	Het Europese bedrag waarboven een opdracht Europees moet worden aanbesteed.
Inkoopbeleid	Het eigen inkoopbeleid van een aanbestedende dienst. Gemeenten stellen hun eigen bedragen vast.
PIANOo	Het expertisecentrum aanbesteden van de overheid.
Grensoverschrijdend belang	Een opdracht is ook interessant voor bedrijven uit andere EU-landen. Daardoor gelden de Europese beginselen ook onder de drempelwaarde.

Procedures

Begrip	Betekenis
Openbare procedure	Iedereen mag inschrijven; boven de drempelwaarde hebt u minimaal 45 dagen de tijd.
Niet-openbare procedure	Eerst aanmelden, daarna inschrijven als u bent geselecteerd: 30 dagen om u aan te melden, 40 dagen om in te schrijven.
Mededingingsprocedure met onderhandeling	Procedure waarin de aanbestedende dienst met de inschrijvers over hun inschrijving onderhandelt.
Concurrentiegerichte dialoog / innovatiepartnerschap	Procedures waarin de oplossing samen met geselecteerde bedrijven wordt uitgewerkt, en waarin een innovatief product of een innovatieve dienst wordt ontwikkeld en daarna ingekocht.
Onderhandelingsprocedure zonder aankondiging	Onderhandelen zonder vooraf openbaar aan te kondigen, alleen in de gevallen die de wet noemt (14% in 2025).
Nationale openbare procedure	Openbare aanbesteding onder de drempelwaarde, gepubliceerd op TenderNed.
Meervoudig onderhands	De aanbestedende dienst nodigt twee of meer bedrijven uit om in te schrijven.
Enkelvoudig onderhands	De opdracht gaat rechtstreeks naar één bedrijf. De rijksoverheid doet dit tot € 50.000 (leveringen en diensten) of € 150.000 (werken).
Raamovereenkomst	Een overeenkomst waarbinnen meerdere opdrachten worden verstrekt, voor hoogstens 4 jaar.
Dynamisch aankoopsysteem (DAS)	Een elektronisch inkoopsysteem waarbij bedrijven zich gedurende de looptijd kunnen aansluiten.

Opdrachten vinden en aan de eisen voldoen

Begrip	Betekenis
TenderNed	Het landelijke aanbestedingsplatform. Buitenlandse bedrijven registreren zich zonder eHerkenning.
eHerkenning	Het Nederlandse inlogmiddel voor bedrijven die zijn ingeschreven bij de Kamer van Koophandel (KvK).
Aankondiging	De publicatie waarmee een aanbesteding bekend wordt gemaakt.
Nota van inlichtingen	Het document waarin de aanbestedende dienst de vragen van inschrijvers openbaar beantwoordt.
UEA (Uniform Europees Aanbestedingsdocument)	Het Europese standaardformulier waarmee u verklaart dat u aan de eisen voldoet.
Eigen Verklaring	De Nederlandse versie van die verklaring, voor aanbestedingen onder de drempelwaarde.
Gedragsverklaring Aanbesteden (GVA)	Verklaring van Justis, niet ouder dan 2 jaar. Buitenlandse bedrijven leveren een gelijkwaardig document.
KvK-uittreksel	Uittreksel uit het Handelsregister van de Kamer van Koophandel, niet ouder dan 6 maanden.
Geschiktheidseisen / uitsluitingsgronden	De minimumeisen waaraan u moet voldoen, en de redenen waarom een bedrijf van deelname wordt uitgesloten.
Combinatie	Bedrijven die samen inschrijven. U hoeft daarvoor geen aparte rechtsvorm op te richten.
Beroep op derden	De capaciteit van een ander bedrijf inzetten om aan de eisen te voldoen.
Onderaanneming	Een deel van de opdracht uitbesteden aan een ander bedrijf.

Gunning en daarna

Begrip	Betekenis
EMVI / beste prijs-kwaliteitverhouding (BPKV)	Economisch meest voordelige inschrijving; de beste prijs-kwaliteitverhouding is het standaardcriterium.
Laagste prijs	Gunnen op alleen de prijs, uitsluitend toegestaan met motivering (7% van de aanbestedingen in 2024).
Abnormaal lage inschrijving	Een inschrijving met een opvallend lage prijs, die u moet kunnen verklaren.
Social Return (SROI)	Voorwaarden over sociaal rendement, vaak 5% van de opdrachtwaarde. Het is lokaal beleid, geen wettelijke plicht.
MVI (maatschappelijk verantwoord inkopen)	Criteria voor maatschappelijk verantwoorde inkoop.
Gunningsbeslissing	Het besluit aan wie de opdracht wordt gegund, met de motivering.
Opschortende termijn (Alcateltermijn)	De wachttermijn van 20 kalenderdagen voordat het contract wordt getekend.
Kort geding	Spoedprocedure bij de civiele rechter: de manier om een gunning tegen te houden.
Klachtenmeldpunt	Het meldpunt van een aanbestedende dienst waar u een klacht indient.
Commissie van Aanbestedingsexperts	Commissie van deskundigen: gratis en niet-bindend, sinds november 2025 alleen nog voor klachten over de opzet van een aanbesteding.
Wettelijke handelsrente	De wettelijke rente bij te late betaling in handelstransacties, 10,4% vanaf juli 2026.

Vragen

Wat is meervoudig onderhands aanbesteden?

De aanbestedende dienst nodigt zelf twee of meer bedrijven uit om in te schrijven, zonder openbare aankondiging. Dit komt veel voor onder de Europese drempelwaarden; de rijksoverheid gebruikt het vanaf € 50.000 voor leveringen en diensten en van € 150.000 tot € 1,5 miljoen voor werken.

Wat is een Gedragsverklaring Aanbesteden (GVA)?

Een verklaring van Justis, de screeningsdienst van het ministerie van Justitie en Veiligheid, die € 75 kost en aantoont dat uw bedrijf de afgelopen vijf jaar niet is veroordeeld voor relevante strafbare feiten. Op het moment van inschrijven mag de verklaring niet ouder zijn dan twee jaar. Buitenlandse bedrijven leveren in plaats daarvan een gelijkwaardig document uit hun eigen land of een beëdigde verklaring.

Wat betekent EMVI?

Economisch meest voordelige inschrijving. In de Nederlandse wet is de beste prijs-kwaliteitverhouding daarvan de standaardvorm; gunnen op alleen de laagste prijs mag uitsluitend met motivering.

Bronnen

Deze gids legt de regels uit in begrijpelijke taal; het is geen juridisch advies. Aanbestedingsregels veranderen en elk aanbestedingsdocument stelt zijn eigen voorwaarden – dat document gaat altijd voor.